Page images
PDF
EPUB

triplicem ufum ftatuerunt rhetores: nam idcirco fumuntur comparationes vel ut ornent, vel ut illuftrent, vel ut amplificent fententiam. Ideoque eæ quæ ornatûs caufâ ufurpantur, dulces fint oportet, jucundæ, politæ. Venuftæ autem fimilitudines depromuntur præcipuè ex iis rebus, quæ naturâ funt hilares ac fplendidæ ; cujufmodi funt horti, flores, gemmæ, prata, pulchra animalia, & reliqua, quæ nitorem habent ac formofam fpeciem. Quæ illuftrandi gratiâ adhibentur, propriæ effe debent, & claræ: quæ tandem amplificationis ergo fumuntur, omninò neceffe eft altiùs atque magnificentiùs infurgant, ne rei comparatæ minùs amplâ comparatione minuatur dignitas. Minimè tamen neceffarium puto comparationes ex omni parte congruere : etenim fi prima vel præcipua pars fit fimilis, cæteræ delectationis ac varietatis caufâ appofitæ redundare poffunt.

Sic Apollonius ille Rhodius mulieres Lemnias cum apibus comparat, Argonautas cum floribus, urbem cum alveari,

Ως δ' ότε λείρια καλα περιδρομεύσι μελίσσαι

Πετρης ἐκχυμεναι σιμβληιδος.

fed verborum ambitus non fatis eft rotundus ac numerofus; idque aures ipfæ indicant. Ideoque addit,

άμφι δε λειμων

Έρσηεις γάνυται, ται δε γλυκύν αλλοτε τ' άλλον
Καρπον άμελγεσιν πεπονημέναι·

Ubi rectè obfervat doctiffimus Scholiaftes, vocem γάνυται cum κινυρόμεναι, quæ mox fubfequitur, minimè confentire: tamen poft vocem @m finita eft comparatio, reliqua adduntur ut delectationem pleniorem, auribus afferant. Hoc femel monuiffe fufficiet. Hæc autem obfervatio in omnibus fimilitudinibus locum habet.

Interdum tamen ex ipfâ cohærentiâ & proprietate magnam capiunt venuftatem, ut in notâ illâ comparatione,

* Κελιο ως τις τε δόμοις ἐνιπαλλεται αιγλη
Υδατος ἐξανίσα, το δε νεον γε λεβητι

Με πε ἐν γαυλω κέχυται· ἡ δ' ενθα και ενθα
Ωκει η προφαλαγδι τινάσσεται αισσασα

Ως δε καὶ ἐν σήθεσσι κεαρ ἐλελίζετο κυρής.

Et nunquam fanè adduci potui (ne auctoritate quidem Viri undequaque docti †) ut crederem

Virgilium hanc fimilitudinem vel elegantius vel politius, vel ad rem accommodatius reddidiffe §. Certè in aliis locis permultis, quæ ex

*Argonaut. 3. 755.

De Sacrâ Poefi, Prælect. xii.

Æneid. viii. 18.

§ Utrumque meâ fententiâ fuperavit Camoenfius.

Vide Lufiadas. viii. 87.

Qual o reflexo lume do polido
Espelho d' aço o de cristal fermofo,

Apollonio fumfit Virgilius, nullus profectò video, cur elegantiæ ac pulchritudinis palmam ab auctore fuo fibi vindicet. Multum fanè illi debet: nam ut nihil dicam de Medex fuaviffimo 'ETEirodi, nihil de Amyci & Pollucis pugnà, nihil de Harpyiis, nihil de fimilitudinibus & defcriptionibus, aliifque minutioribus elegantiis *

Che do rayo folar fendo ferido

Vay ferir noutra parte luminofo:
O fendo da oziofa maō movido
Pela cafa do moço curiofo,
Anda pelas paredes e telhado,
Tremulo aqui e alli deffoffegado.

* Qualis eft pulchra illa tranfitio:

At non Dardaniæ medicari cufpidis i&tum
Evaluit-

Apollonius,

μαντοσύνησι κεκασμένον.

Αλλα

μιν στι

Μαντοσύναι ἐσαωσαν. Et

-άδεύκεα δ' ε φυγεν αισαν

Μαντοσύναις. Οὐ γαρ τις αποτροπιη θανάτοιο.

Et illa perfonarum mutatio, quam fumfit etiam Miltonus,

Apollonius,

-ut duros mille labores

Pertulerit tu nubigenas, invicte, &c.

μεγαλη ότι Φοιβον αυτει

Λητοίδη, τυ νυ δε κατ' έρανε ικεο

que

Multæ funt profectò in Apollonii poemate minutiæ, quæ funt diligenter obfervandæ : qualis eft vocum nonnullarum ufus videntur effe poetarum, qui fub Ptolemæo floruerunt, propriæ; & quæ loca quædam obfcuriora Theocriti, Callimachi, Lycophronis & reliquorum illuftrant. Velut vɛwes pro Nepote, vox fortaffe Æolica, Sic Apollonius,

-μετόπισθε τεοις νεπόδεσσιν έτοιμα.

quas è Rhodio poetâ haufit; illam mehercule fuavitatem numerorum, & rotundam illam verfuum concinnitatem, in qua regnat Virgilius, ab Apollonio didicit. Ac mirum videtur Longinum, Quintilianum, atque alios adeò temerè esse Aristarchum fecutos, ut admirabilem hunc fcriptorem in mediocrium poetarum chorum detrudant. Mediocrifne funt poetæ hi verfûs nunerofi & modulati?

Ως δ' ότ' ἐξημαιοι πεπληστες εκτόθι πέτρης
Χηραμε ἀπληνες λιγέως κλαζεσι νεοσσοι,
Η οτε καλα ναοντες ἐπ' ὀφρυσι Πακτωλοιο
Κύκνοι κινησωσιν ἐον μέλος, αμφι δε λείμων
Έρσηεις βρέμεται, ποταμοιο τε καλα ρέεθρα,
Ως αι ἐπὶ ξανθας θεμεναι κονίησιν ἐπειρας
Παννυχια, ἐλεεινον ἰηλεμον ώδύροντο.

aut illa defcriptio,

ανθεα δε σφι

Νύμφαι αμεργομεναι λευκοίς ενι ποικιλα κολποις
Έσφορεον. πασας δε πυξος ως αμφεπεν αιγλη,
Τοιον απο χρυσεων θυσανων ἀμαρύσσετο φεγίος,
Δαιε δ' ἐν ὀφθαλμοις γλυκερον πόθον

εν

& Callimachus,

- ε γαρ ἐργατιν τρέφω

Την Μεσαν, ὡς ὁ ΚειΘ, Ὑῤῥιχε νεπές.

& Theocritus Idyll. XVII. 25.

Αθανατοι δε καλευνται ἔοι νεποδες γεγαώτες.

Immortales autem vocantur, ejus cum fint nepotes.

Notum eft enim non effe in illo loco legendum, Θεοι νεποδες, quod reddiderunt nonnulli, Dii fine pedibus.

Quàm brevitèr & vividè Telamonis iram pingit!

τω δε οἱ οσσε

Ος λιγίες μαλεβοιο πυρος ὡς ἐνδαλλοντο.

Quantâ elegantiâ Homeri comparationem,

Οιη δ' Αρτεμις εισι κατ' έρεος ιοχέαιρα.

amplificat ;

Οιη δε λιαροισιν ἐφ' ύδασι Παρθενίοις
Με και 'Αμνησοιο λοεσσαμένη ποταμοία
Χρυσείοις Λητωις ἐφ' αρμασιν ἐσηκυια
Ωκείαις κεμάδεσσι διεξελάσησι κολώνας
Τηλόθεν αντιόωσα πολυκνισσε ἑκατομβης,
Τη δ' αμα νύμφαι επονται αμορβάδες, αἱ μὲν ἐπ' αὐτης
Αγρομεναι πηγης ̓Αμνησίδος, αἱ δε δη αλλαι
Αλσεα και σκοπιας πολυπίδακας, ἀμφι δε θήρες
Κνυζηθμώ σαινεσιν ὑπο τρομεοντες ίεσαν,

Ως αιγ' ἐσσευοντο δι ας ε

Quod fi minutiores illas poefeos exornationes fpectemus, nullus effe poteft ad celeritatem exponendam accommodatior verfus, quam

Αύτη δ' ὠκύτερη αμαρυγματος γε βολάων.

aut ad avem placidè labentem in aëre defcribendam, quam

Ριπὴν εὐκηλοισιν ἐνευδιόων πτερύγεσσι.

Annon hi verfùs fluctuum fcopulis allidentium quodammodò imitantur fonum?

« PreviousContinue »